Kamuoyunda şekerden daha sağlıklı bir alternatif olarak görülen yapay tatlandırıcılar hakkında bilim dünyasından kritik bir uyarı geldi. Sakız, nane şekeri ve diyet ürünlerde yaygın olarak kullanılan ksilitol maddesinin kalp krizi ile felç riskini ciddi oranlarda artırdığı belirlendi.

17 BİN KİŞİ 30 YIL BOYUNCA TAKİP EDİLDİ

Berlin Charité Üniversite Hastanesi uzmanlarından Dr. Marco Witkowski liderliğindeki araştırmacılar, 17 bin 710 katılımcının 30 yıla yayılan sağlık verilerini analiz etti. Avrupa Kardiyoloji Derneği (ESC) yıllık kongresinde sunulan çalışmaya göre, kanında yüksek seviyede ksilitol tespit edilen kişilerin 6 yıllık takip sürecinde ağır kardiyovasküler olay yaşama riskinin yüzde 57 daha yüksek olduğu kaydedildi. 30 yıllık süreçte ise bu kişilerde kalp krizi, felç veya ölüm riskindeki artış oranı yüzde 18 olarak saptandı.

KAN YAPISINI DEĞİŞTİRİP PIHTILAŞMAYI TETİKLİYOR

Araştırma, yüksek miktarda alınan ksilitolün kanın akışkanlığını bozduğunu gösterdi. Kanı daha yoğun ve yapışkan hale getiren bu tatlandırıcı, hayati organlarda pıhtılaşma riskini doğrudan yükseltiyor. Dr. Marco Witkowski, bulguların tatlandırıcıların uzun vadeli etkileri konusunda bilinenlerin sınırlı olduğunu kanıtladığını ifade ederken, ESC İletişim Komitesi Üyesi Prof. Dan Atar da ksilitolün kalp sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekti.

DİĞER YAPAY TATLANDIRICILAR DA MERCEK ALTINDA

Yapay katkı maddelerine yönelik uyarılar yalnızca ksilitol ile sınırlı kalmıyor:

• Sorbitol: 2025 yılında Science Signaling dergisinde yayımlanan araştırmaya göre dondurma ve şekerlemelerde kullanılan sorbitol, karaciğer yağlanmasına yol açarak kanser riskini artırıyor.

• Aspartam: Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 2023 yılında diyet içeceklerde yaygın bulunan aspartamı “olası kanserojen” kategorisine dahil etmişti.

• Bağırsak Sağlığı: Cambridge Üniversitesi araştırmacıları ise bu tür tatlandırıcıların bağırsak florasındaki yararlı bakterilere zarar verdiğini belirtiyor.